Crew-13 gelanceerd, Starship-cadans bijgesteld, Delta-rel

De eerste twee dagen van oktober brachten SpaceX een bemande ISS-missie, een stille maar opvallende bijstelling van de Starship-cadans, een openlijk conflict met Delta Air Lines over wifi aan boord, en een rideshare-missie met Indiase startups en Google’s eerste orbitale AI-hardware.

Belangrijkste punten

• Crew-13 werd op 1 oktober gelanceerd vanuit Cape Canaveral, met vier astronauten aan boord ondanks weercomplicaties bij het lanceerplatform.
• Elon Musk stelde de verwachte Starship-lanceringsfrequentie voor 2024 publiekelijk naar beneden bij, een directe erkenning dat eerdere doelstellingen niet worden gehaald.
• Musk oefende publiek druk uit op de CEO van Delta Air Lines nadat de luchtvaartmaatschappij voor Amazon’s Project Kuiper (Leo) in plaats van Starlink had gekozen voor wifi aan boord.
• De Transporter-18 rideshare-missie vervoerde Google’s eerste orbitale AI-prototype, meerdere Indiase commerciële payloads en een tweede satelliet van het Hyderabad-gebaseerde TakeMe2Space.
• Globe Telecom breidde Starlink-satelliet-naar-mobiel roaming uit naar Japan via een partnerschap met KDDI, waarmee Starlink’s bereik voor consumenten in Azië groeit.

Crew-13: vier astronauten aan boord ondanks slecht weer

SpaceX voerde zijn Crew-13-missie op 1 oktober uit vanuit Cape Canaveral, Florida, en bracht vier astronauten naar het Internationaal Ruimtestation. Het weer werd in de aanloop naar het lanceervenster als complicerende factor aangemerkt, maar de missie ging gewoon door. Het bijbehorende Gurufocus-rapport merkte op dat SPCX-aandelen hoge groeiverwachtingen blijven weerspiegelen, al werden geen nieuwe koers- of waarderingscijfers gegeven. Crew-13 houdt SpaceX’s bemande ruimtevaartcadans op schema na een drukke planning voor 2025 en 2026 binnen het NASA Commercial Crew-programma.

Waarom stelde Musk de Starship-lanceringsfrequentie voor 2024 naar beneden bij?

De ingrijpendere aankondiging op 1 oktober verliep met minder ophef. Musk stelde het verwachte aantal Starship-lanceringen voor 2024 naar beneden bij en erkende daarmee dat de cadans die investeerders en analisten hadden gevolgd niet uitkomt zoals voorspeld. Het rapport geeft aan dat dit gevolgen heeft voor de kortetermijnverwachtingen rond SPCX, al werden in de beschikbare samenvatting geen concrete herziene cijfers genoemd. Context is hier belangrijk: de bijstelling wordt bekendgemaakt in oktober 2026, ruim na de betreffende periode in 2024, wat erop kan wijzen dat het gaat om een retrospectieve correctie of een verduidelijking die Musk deze week publiekelijk heeft gedaan. De bronvermelding is dun qua details, en lezers doen er goed aan de precieze formulering met enige voorzichtigheid te interpreteren totdat meer informatie beschikbaar is.

Wat duidelijk is: de opschaling van Starship naar een hoge lanceringsfrequentie verloopt trager dan Musk’s eigen eerdere prognoses. Dat patroon is niet nieuw, maar de publieke erkenning houdt de druk op SpaceX om aan te tonen of de cadans voor 2025 en 2026 dit kan compenseren.

De Delta-confrontatie: Starlink versus Amazon Leo

Musk uitte publiekelijk zijn ongenoegen over Delta Air Lines nadat de luchtvaartmaatschappij voor Amazon’s Project Kuiper (in de bron aangeduid als “Leo”) koos voor wifi aan boord in plaats van Starlink. De toon, omschreven als een waarschuwing gericht aan de CEO van Delta, past bij Musk’s aanpak van concurrentieconflicten in de afgelopen jaren. Voor investeerders onderstreept dit incident dat de luchtvaartmarkt voor Starlink allesbehalve vanzelfsprekend is. United en andere maatschappijen hebben Starlink-deals gesloten, maar Delta is een grote Amerikaanse carrier die naar een concurrent gaat. Amazon’s Kuiper-constellatie bevindt zich nog in een vroeg stadium van uitrol, dus het contract is toekomstgericht. Toch maakt de publieke drukcampagne duidelijk dat SpaceX de luchtvaartmarkt als een segment beschouwt dat het waard is om openlijk voor te strijden.

Transporter-18: Google’s AI-chips bereiken een baan om de aarde, Indiase bedrijven groeien

De Transporter-18 rideshare-missie vervoerde een opvallend gevarieerde lading. Google, in samenwerking met Planet Labs, lanceerde de eerste hardware voor Project Suncatcher: een prototypesatelliet uitgerust met vier Tensor Processing Units. Het doel is te testen hoe Google’s AI-chips standhouden tegen straling, extreme temperaturen en de belasting van de lancering. Google beschouwt dit als een langetermijnonderzoeksproject, niet als een op handen zijnde productintroductie.

Op dezelfde missie vlogen meerdere Indiase commerciële payloads mee aan boord van Falcon 9, wat de groeiende interesse weerspiegelt van Indiase private ruimtevaartbedrijven om SpaceX’s rideshare-infrastructuur te gebruiken wanneer binnenlandse lanceeropties niet beschikbaar of minder praktisch zijn. Een van de afzenders was TakeMe2Space, een Hyderabad-startup die zijn eerste satelliet verloor bij een ISRO PSLV-missie in januari. De tweede satelliet van het bedrijf, nu aan boord van Transporter-18, is gericht op orbitale dataverwerking. Dit herstel toont aan hoe SpaceX’s rideshare-cadans fungeert als betrouwbaar vangnet voor startups die eerder een lanceerfiasco hebben meegemaakt.

Globe en KDDI brengen Starlink-roaming naar Japan

De Filipijnse carrier Globe heeft Starlink-satelliet-naar-mobiel-connectiviteit uitgebreid naar klanten die in Japan reizen, via een partnerschap met KDDI. Globe-klanten met bepaalde abonnementen kunnen in Japan berichten sturen, navigeren en communiceren via Starlink, voortbouwend op de eerder ingevoerde commerciële uitrol in de Filipijnen. De uitbreiding is incrementeel, maar laat zien hoe Starlink’s direct-to-cell-dienst stap voor stap wordt ingeweven in roamingakkoorden van carriers in Azië. Dat gaat niet via één grote regionale deal, maar via partnerschap na partnerschap.